Giờ tôi muốn chúng ta sử dụng chiếc mũ đen. Không có luật lệ nào chỉ ra rằng với cách áp dụng này, bạn phải sử dụng cả sáu chiếc mũ. Vai trò của mũ xanh da trời là tóm tắt những suy nghĩ đã được trình bày, chứ không phải tranh luận xem phương án thay thế nào phù hợp hơn.
Một số ý kiến cho rằng nên có một chiếc mũ thể hiện lối tư duy “phán xét”. Thông thường, khi hai người có hai quan điểm khác nhau, tranh luận sẽ nổ ra. Plato lại cho rằng sự thật đích thực ẩn sau vẻ bên ngoài.
…Trong những dãy núi cách thị trấn của chúng ta chừng 50 dặm có rất nhiều mạch nước. Chiếc mũ đen cũng có thể được sử dụng như một phần để đánh giá ý tưởng: Liệu chúng ta có nên thực hiện gợi ý vừa nêu hay không? …Tôi sử dụng chiếc mũ vàng nhưng tôi không nhận thấy bất cứ điểm thích cực nào của ý tưởng đang xem xét.
Trọng tâm mới đó có thể là trở thành nhiệm vụ của kỳ họp tiếp theo. Chính vè lẽ đó việc phát triển sự nhạy cảm với giá trị là một việc làm hết sức quan trọng. Câu hỏi được đặt ra ở đây là làm sao chúng ta có được những gợi ý và những đề nghị? Làm thế nào để một người sử dụng chiếc mũ vàng tư duy có thể đưa ra một giải pháp?
Nhưng người đó hoàn toàn có thể thay mũ khác. Lối tư duy đồng thuận tập trung kinh nghiệm và sự khôn khéo của mọi người theo cùng một hướng. Vì vậy, chúng ta có xu hướng xử sự khi cần đưa ra cảm xúc là coi chúng như một lối tư duy lôgíc mở rộng.
Khả năng trực giác là một bộ phận của tư duy. Theo quan niệm truyền thống thì cảm xúc làm rối loạn hệ thống tư duy. Làm sao chúng ta tiến hành mọi việc mà không trái pháp luật,vẫn duy trì được những giá trị và quan điểm đạo đức của chúng ta?
Vậy sao chúng ta không xem xét phương án này? Bạn không muốn nhận, nhưng cũng không muốn từ chối nó. Khi Jens Arup, một chuyên viên về phương thức tư duy 6C, giới thiệu với họ phương thức tư duy, vấn đề được giải quyết chỉ trong 12 phút và khoản chỉ một trăm nghìn đô la mỗi ngày giảm xuống bằng 0!
Chiếc mũ xanh chỉ rõ các quá trình tư duy khác – ngay cả khi mọi người chưa sử dụng chiếc mũ tư duy khác. Đơn giản là chúng ta chỉ nêu lên những thông tin trung lập, không kèm theo những bình luận. Cũng chính nhờ sự kích động như vậy mà tôi đã phát minh ra khái niệm mới “sự canh chừng khu vực”, tôi đã trình bày điều này chi tiết trong loạt truyện được đăng trên tạp chí Newyork tháng 4 năm 1971.
Điều quan trọng ở đây là nếu chúng ta đã xác định được trạng thái tư duy thì những người tư duy nên cố gắng một cách có ý thức để tư duy theo cách đó. Qui ước quan trọng của lối tư duy chiếc mũ trắng là chúng ta không nên đề cao hoá sự việc. Mức giá này được ấn định dựa trên mức giá hiện hành cộng với mức độ lạm phát cho phép.
Chúng ta hãy ghi lại ở điểm này chúng ta có những quan điểm mâu thuẫn nhau. Chỉ với một lỗi lầm ngớ ngẩn chúng ta sẽ trở thành người ngoài cuộc,cho dù trước đó chúng ta là một người sáng tạo đến thế nào. Điều này là nền tảng cho bất kỳ sự tiến triển nào, chứ không phải dành riêng cho sự sửa lỗi hay giải quyết vấn đề.