Có một chiều kích sinh lý cũng như chiều kích tâm lý đối với trạng thái này. Cố gắng làm điều đó sẽ gây ra xung đột nội tâm và như vậy sẽ tạo thêm đau khổ. Nhưng cái cơ thể vật chất hữu hình đó chỉ là vỏ bọc bên ngoài, hay đúng ra nó chỉ cho ta một cảm nhận giới hạn và méo mó về một thực tại sâu thẳm bên dưới nó mà thôi.
Chỉ quan sát chúng thôi cũng là một cách thiền định. Dưới biển, hầu hết các dạng sinh vật đều không tồn tại lâu quá vài phút sau khi chúng được sinh ra. Cho đến nay con số những người thoát khỏi sự chi phối của tâm trí mình thật là hiếm hoi, do đó bạn có thể giả định rằng hầu hết mọi người bạn gặp gỡ hay quen biết đều sống trong tình trạng sợ hãi.
Càng tìm kiếm theo lối này, hạnh phúc càng dễ vuột khỏi tầm tay bạn. Khi bạn tiến sâu hơn nữa và lãnh địa “vô niệm”, như cách gọi ở phương Đông, bạn thể hiện được trạng thái ý thức thuần khiết. Có một chiều kích sinh lý cũng như chiều kích tâm lý đối với trạng thái này.
Nhấc hòn đá lên, ngươi sẽ tìm thấy ta” (Phúc m thánh Thomas). Đây là tình yêu chân chính không có đối cực. Không thứ gì có giá trị, không thứ gì chân thực từng mất đi cả.
Có lẽ tâm trí không bao giờ tìm ra được giải pháp, mà nó cũng không cho phép bạn làm như thế, bởi vì bản thân nó vốn là một trong các nguyên nhân nội sinh gây ra “vấn đề”. Chúng có lẽ chỉ là những cảm giác mơ hồ nhưu thấy khó chịu, nặng nề, hay gò bó, loại cảm giác ở quãng giữa tình cảm và tri giác thể xác. Sự chấp nhận chân chính sẽ chuyển hóa những cảm xúc ấy ngay tức thì.
Chỉ quan sát chúng thôi cũng là một cách thiền định. Tự bản thân nó, tâm trí không vận hành sai lệch. Và tĩnh lặng có gì khác với hiện trú, có khác gì với ý thức đã thoát khỏi các hình tướng tâm trí đâu? Đây là sự thực hiện sinh động những điều tôi đã nói với bạn.
Tình hình này khiến cho sinh lực của bạn bị thất thoát nghiêm trọng. Và tôi đáp: “Bạn vốn đã sẵn có rồi. Giác ngộ có nghĩa là vượt lên trên tư duy, chứ không rơi trở xuống mức độ động vật hay thực vật, tức là bên dưới mức độ tư duy.
Hãy tiếp cận sức mạnh của Hiện Tiền, của cái Bây giờ. Bất cứ lúc nào cũng có thể quan sát được tâm trí của mình, bạn sẽ không còn bị nó trói buộc nữa. Bởi vì trong cái Bây giờ không có vấn đề gì cả, cho nên cũng không có cả bệnh tật.
Mọi việc xảy ra dường như thật nghịch lý, khi nội tâm không còn lệ thuộc vào hình tướng, thì hoàn cảnh sống nói chung của bạn cũng như các điều kiện bên ngoài đều có khuynh hướng cải thiện đáng kể. Chọn lựa hàm ngụ trạng thái tỉnh thức – trình độ ý thức cao. Ở bình diện xác thân, con người rất giống các loài động vật.
Chúng không phải là sự sống của bạn – chúng chỉ là hoàn cảnh sống của bạn thôi. Bằng cách này, sẽ không có tình trạng tích lũy “thời gian tâm lý”, tức là không còn đồng hóa với quá khứ và cưỡng bách không ngừng phóng chiếu vào tương lai nữa. Bạn sẽ không đánh mất bản thân cho thế giới bên ngoài, và không đánh mất bản thân cho tâm trí của bạn.